Cao răng để lâu có sao không là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi nhận thấy chân răng xuất hiện các mảng cứng màu vàng, nâu hoặc đen. Do cao răng thường không gây đau ngay từ đầu, không ít người có tâm lý trì hoãn việc thăm khám và làm sạch.Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cao răng là gì, những tác hại khi để lâu và thời điểm nên đến nha khoa để làm sạch vôi răng.
Cao răng là gì?
Cao răng, hay còn được gọi là vôi răng, là lớp mảng bám đã bị khoáng hóa và bám cứng trên bề mặt răng, kẽ răng hoặc bên dưới đường viền nướu.
Sau khi ăn uống, các vụn thức ăn, vi khuẩn và nước bọt có thể kết hợp với nhau để hình thành mảng bám mềm. Nếu mảng bám không được loại bỏ sạch bằng cách chải răng và vệ sinh kẽ răng, chúng sẽ dần hấp thụ khoáng chất trong nước bọt và trở nên cứng chắc.
Khi đã hình thành cao răng, việc đánh răng thông thường gần như không thể loại bỏ hoàn toàn. Người bệnh cần được bác sĩ hoặc nhân viên nha khoa sử dụng dụng cụ chuyên dụng để làm sạch.
Cao răng thường có màu vàng nhạt hoặc vàng nâu. Trong một số trường hợp, vôi răng có thể chuyển màu nâu đậm hoặc đen, đặc biệt ở người hút thuốc lá, uống nhiều trà, cà phê hoặc có cao răng nằm sâu dưới nướu.
Cao răng để lâu có sao không?
Cao răng để lâu không chỉ gây hôi miệng mà còn dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm như viêm nướu, viêm nha chu, tiêu xương ổ răng, tụt nướu và nguy cơ mất răng vĩnh viễn.
Các tác hại cụ thể bao gồm: Viêm nướu và viêm nha chu: Vi khuẩn tích tụ trong mảng bám làm nướu sưng đỏ, dễ chảy máu. Nếu không xử lý, bệnh chuyển thành viêm nha chu, phá hủy các mô nâng đỡ răng.
Tụt nướu và tiêu xương: Lớp cao răng dày chèn ép làm nướu tụt xuống, tiêu dần phần xương ổ răng khiến răng bị lung lay
Những tác hại khi để cao răng lâu ngày
1. Gây viêm nướu và chảy máu chân răng
Viêm nướu là một trong những vấn đề thường gặp nhất ở người có nhiều cao răng. Vi khuẩn trong mảng bám và vôi răng liên tục tác động lên mô nướu, khiến nướu bị kích ứng và viêm.
Người bị viêm nướu có thể xuất hiện các dấu hiệu như:
- Nướu sưng, đỏ hoặc nhạy cảm.
- Chảy máu khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa.
- Cảm giác đau nhẹ, ngứa hoặc khó chịu ở chân răng.
- Hơi thở có mùi dù đã vệ sinh răng miệng.
- Nướu không còn ôm sát quanh chân răng.
Ở giai đoạn sớm, viêm nướu có thể được kiểm soát tốt khi cao răng được loại bỏ và người bệnh duy trì vệ sinh răng miệng đúng cách.
2. Làm tăng nguy cơ viêm nha chu
Nếu viêm nướu không được điều trị, vi khuẩn có thể tiếp tục phát triển sâu xuống dưới nướu, hình thành các túi nha chu quanh chân răng.
Viêm nha chu không chỉ ảnh hưởng đến nướu mà còn có thể phá hủy dây chằng nha chu và xương ổ răng. Đây là những cấu trúc có vai trò giữ răng ổn định trên cung hàm.
Một số biểu hiện cảnh báo viêm nha chu gồm:
- Nướu tụt, làm chân răng dài hơn.
- Xuất hiện khoảng hở giữa răng và nướu.
- Có mủ hoặc dịch quanh chân răng.
- Răng lung lay, di chuyển vị trí.
- Đau hoặc khó chịu khi ăn nhai.
- Hôi miệng kéo dài.
Nếu không can thiệp kịp thời, người bệnh có thể bị mất răng ngay cả khi thân răng chưa bị sâu hoặc vỡ.
3. Khiến hơi thở có mùi khó chịu
Cao răng có bề mặt thô ráp, tạo điều kiện để thức ăn và vi khuẩn tiếp tục bám lại. Khi vi khuẩn phân hủy các chất hữu cơ trong khoang miệng, chúng có thể tạo ra những hợp chất gây mùi.
Vì vậy, nhiều người vẫn bị hôi miệng dù đã đánh răng thường xuyên hoặc sử dụng nước súc miệng. Trong trường hợp nguyên nhân đến từ cao răng và bệnh nướu, việc chỉ che mùi tạm thời sẽ không giải quyết được vấn đề.
Người bệnh cần làm sạch cao răng, điều trị tình trạng viêm nếu có và duy trì vệ sinh răng miệng hằng ngày.
4. Làm răng xỉn màu, kém thẩm mỹ
Cao răng thường tích tụ nhiều ở mặt trong răng cửa dưới, mặt ngoài răng hàm trên và khu vực sát chân răng. Những mảng bám màu vàng hoặc nâu có thể khiến hàm răng trông thiếu sạch sẽ và mất đi vẻ sáng tự nhiên.
Ngoài ra, bề mặt cao răng dễ bắt màu từ cà phê, trà, thuốc lá, nước ngọt có màu và một số loại thực phẩm. Cao răng tồn tại càng lâu thì màu sắc có thể càng sẫm và khó làm sạch bằng các biện pháp chăm sóc tại nhà.
Lấy cao răng giúp loại bỏ lớp vôi bám bên ngoài, từ đó giúp bề mặt răng sạch và sáng hơn. Tuy nhiên, phương pháp này không có tác dụng làm thay đổi màu răng tự nhiên như tẩy trắng răng.
5. Tạo điều kiện để mảng bám tiếp tục tích tụ
Bề mặt men răng khỏe mạnh thường tương đối nhẵn. Trong khi đó, bề mặt cao răng lại gồ ghề và dễ giữ lại mảng bám, thức ăn.
Điều này tạo thành một vòng lặp: cao răng càng nhiều thì mảng bám mới càng dễ tích tụ, vi khuẩn càng phát triển và tình trạng viêm nướu càng khó kiểm soát. Nếu không làm sạch, lớp cao răng có thể lan rộng quanh chân răng hoặc xuống sâu dưới nướu.
6. Có thể làm tăng nguy cơ sâu răng
Cao răng không trực tiếp tạo ra lỗ sâu, nhưng lớp mảng bám chứa vi khuẩn bám xung quanh cao răng có thể sản sinh axit sau khi tiếp xúc với đường và tinh bột.
Axit tác động trong thời gian dài có khả năng làm men răng suy yếu, đặc biệt tại những vị trí khó vệ sinh như kẽ răng, cổ răng và vùng sát nướu.
Khi tổn thương sâu răng không được phát hiện sớm, vi khuẩn có thể tiến vào ngà răng, gây ê buốt, đau nhức và thậm chí ảnh hưởng đến tủy răng.
7. Gây tụt nướu và ê buốt chân răng
Cao răng dưới nướu và tình trạng viêm kéo dài có thể khiến nướu dần tụt xuống, làm lộ phần chân răng vốn không được bảo vệ bởi lớp men răng dày như thân răng.
Khi chân răng bị lộ, người bệnh có thể cảm thấy ê buốt khi uống nước lạnh, ăn đồ nóng, chua hoặc ngọt. Tụt nướu cũng khiến răng trông dài hơn, xuất hiện khe hở và làm tăng nguy cơ mòn cổ răng.
Dấu hiệu cho thấy bạn đang có nhiều cao răng
Bạn nên chủ động đến nha khoa kiểm tra khi nhận thấy một hoặc nhiều biểu hiện sau:
- Có mảng cứng màu vàng, nâu hoặc đen bám sát chân răng.
- Đánh răng không làm sạch được các mảng bám.
- Nướu thường xuyên sưng đỏ hoặc chảy máu.
- Hơi thở có mùi kéo dài.
- Răng có cảm giác nhám khi dùng lưỡi chạm vào.
- Nướu tụt hoặc xuất hiện khoảng hở quanh chân răng.
- Răng ê buốt hoặc lung lay bất thường.
Không phải trường hợp nào có cao răng cũng gây đau. Vì vậy, việc không đau không đồng nghĩa với việc răng và nướu đang hoàn toàn khỏe mạnh.
Bao lâu nên lấy cao răng một lần?
Tần suất lấy cao răng không giống nhau ở tất cả mọi người. Thông thường, bác sĩ có thể khuyến nghị kiểm tra và vệ sinh răng miệng định kỳ khoảng 6 tháng một lần.
Một số trường hợp có tốc độ hình thành cao răng nhanh hoặc nguy cơ mắc bệnh nha chu cao có thể cần tái khám sớm hơn, khoảng 3–4 tháng theo chỉ định của bác sĩ, chẳng hạn:
- Người từng bị viêm nướu hoặc viêm nha chu.
- Người đang niềng răng.
- Người hút thuốc lá.
- Người uống nhiều trà hoặc cà phê.
- Người có tuyến nước bọt hoạt động mạnh, dễ hình thành cao răng.
- Người vệ sinh răng miệng chưa hiệu quả.
- Người có bệnh lý toàn thân cần kiểm soát sức khỏe nha chu chặt chẽ.
Lấy cao răng có làm hỏng men răng không?
Lấy cao răng đúng kỹ thuật tại cơ sở nha khoa uy tín thường không làm mòn hoặc phá hủy men răng.
Thiết bị lấy cao răng bằng sóng siêu âm được sử dụng để làm bong các mảng vôi răng bám trên bề mặt răng và dưới nướu. Sau khi làm sạch, bác sĩ có thể đánh bóng để bề mặt răng nhẵn hơn, hạn chế mảng bám quay trở lại quá nhanh.
Một số người có thể cảm thấy ê nhẹ sau khi lấy cao răng, đặc biệt khi:
- Cao răng tích tụ nhiều và che phủ chân răng trong thời gian dài.
- Nướu đang bị viêm hoặc tụt.
- Răng vốn có tình trạng nhạy cảm.
- Có mòn cổ răng hoặc lộ ngà răng.
Cảm giác ê thường chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Nếu tình trạng đau hoặc ê buốt kéo dài, người bệnh nên liên hệ bác sĩ để được kiểm tra.
Lấy cao răng có làm răng trắng hơn không?
Sau khi lấy cao răng, răng thường trông sạch và sáng hơn do các mảng bám màu vàng, nâu đã được loại bỏ. Tuy nhiên, lấy cao răng không phải là phương pháp tẩy trắng.
Nếu màu răng tự nhiên bị sậm hoặc men răng nhiễm màu từ bên trong, người bệnh cần được bác sĩ kiểm tra và tư vấn phương pháp cải thiện màu răng phù hợp.
Cách hạn chế cao răng hình thành
Không thể ngăn chặn hoàn toàn việc hình thành cao răng, nhưng bạn có thể làm chậm quá trình tích tụ bằng cách chăm sóc răng miệng đúng cách.
Chải răng ít nhất hai lần mỗi ngày
Nên sử dụng bàn chải có lông mềm và kem đánh răng chứa fluoride. Khi chải, cần làm sạch cả mặt ngoài, mặt trong, mặt nhai và khu vực sát đường viền nướu.
Không nên chải quá mạnh vì có thể làm tổn thương nướu và gây mòn cổ răng.
Làm sạch kẽ răng hằng ngày
Bàn chải thông thường khó tiếp cận hoàn toàn vùng giữa hai răng. Vì vậy, bạn nên sử dụng chỉ nha khoa, bàn chải kẽ hoặc máy tăm nước để loại bỏ thức ăn và mảng bám tại các vị trí này.
Vệ sinh lưỡi
Bề mặt lưỡi cũng có thể chứa nhiều vi khuẩn và cặn thức ăn. Làm sạch lưỡi nhẹ nhàng mỗi ngày giúp hỗ trợ giảm mùi hôi miệng và duy trì khoang miệng sạch hơn.
Hạn chế thuốc lá và thực phẩm dễ bám màu
Thuốc lá không chỉ khiến cao răng dễ chuyển màu nâu hoặc đen mà còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh nướu. Bên cạnh đó, nên hạn chế sử dụng quá thường xuyên cà phê, trà đặc, nước ngọt và thực phẩm chứa nhiều đường.
Uống đủ nước
Uống nước giúp làm trôi bớt thức ăn còn sót lại, duy trì độ ẩm trong khoang miệng và hỗ trợ hoạt động làm sạch tự nhiên của nước bọt.
Khám nha khoa định kỳ
Khám răng định kỳ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng cao răng, nướu, men răng và phát hiện sớm những vấn đề chưa gây đau rõ ràng.
Có nên tự lấy cao răng tại nhà không?
Bạn không nên tự cạo cao răng bằng các vật sắc nhọn, dụng cụ kim loại hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Việc tự thực hiện không đúng cách có thể gây:
- Xước bề mặt răng.
- Chảy máu và tổn thương nướu.
- Nhiễm khuẩn khoang miệng.
- Đẩy cao răng xuống sâu dưới nướu.
- Bỏ sót cao răng tại những vị trí khó quan sát.
Cao răng, đặc biệt là cao răng dưới nướu, cần được làm sạch bằng thiết bị phù hợp và thực hiện bởi người có chuyên môn.
Kết luận
Cao răng để lâu có thể gây viêm nướu, hôi miệng, tụt nướu, viêm nha chu và làm tăng nguy cơ răng lung lay, mất răng. Vì các dấu hiệu ban đầu thường không quá rõ ràng, nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã tiến triển. Để bảo vệ sức khỏe răng miệng, bạn nên vệ sinh răng đúng cách, làm sạch kẽ răng hằng ngày và kiểm tra nha khoa định kỳ. Khi nhận thấy cao răng bám nhiều, nướu chảy máu hoặc hơi thở có mùi kéo dài, hãy đến cơ sở nha khoa để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phương pháp xử lý phù hợp.
